I. Ahmet

I. Ahmet
I. Ahmet, 18 Nisan 1590'da Manisa'da doğdu. Babası III. Mehmet, annesi ise Handan Sultan'dır. Şehzadeliğinde Aydınlı Mustafa Efendi, Hocazade Ahmet ve Es'ad Efendi gibi devrin âlimlerinden dersler aldı. Babası III. Mehmet'in ölümü üzerine 21 Aralık 1603 tarihinde Eyüp Sultan'dan kılıç kuşanarak 14 yaşında Osmanlı tahtına geçti.

I. Ahmet, tahta geçtiğinde Osmanlı Devleti batıda Avusturya, doğuda İran ile savaş halindeydi. I. Ahmet, Sokolluzade Lala Mehmet Paşa'yı Avusturya cephesinde, Cağalazade Sinan Paşa'yı ise İran cephesinde gönderdi. Peşte ve Vaç Kaleleri'nin zaptından sonra Sokolluzade Estergon Kalesi'ni kuşattı. Estergon Kalesi'nin alınmasından sonra Uyvar ve Polata Kaleleri'de ele geçirildi. 1606 yılında Sokolluzade Lala Memhet Paşa'nın ölümünden sonra Avusturya barış istedi. Budin'de yapılan görüşmelerde 11 Kasım 1606 tarihinde Avusturya ile Zitvatorok Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre Kanije, Eğri ve Estergon Kaleleri Osmanlı Devleti'nde kalacak ve Avusturya Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödedi.

İran cephesine gönderilen Cağalazade Sinan Paşa, Tebriz üzerine yürümüş ancak başarısız olmuştu. Safevi ordusunun Gence ve Şamahı'yı alması ile Şirvan'nın bir bölümü elden çıkmıştı. 1610'da tayin edilen Kuyucu Murat Paşa, Kanuni Sultan Süleyman döneminde imzalanan Amasya Antlaşması üzerinden barış teklifinde bulundu. Vefat eden Kuyucu Murat Paşa yerine atanan Nasuh Paşa, 1611 yılında Nasuh Paşa Antlaşması'nı imzaladı.

Bir yandan devam eden Avusturya Savaşı Osmanlı Devleti'nin doğuda başarılı olmasını engelliyordu. Avusturya ile imzalana Zitvatorok Antlaşması da Osmanlı Devleti'nin eski gücünü kaybettiğini gösteriyordu. Osmanlı Devleti'nin iki cephede savaşması ülke içindeki asayişin zayıflamasına neden olmuştu. Yavuz Sultan Selim döneminde başgösteren "Yozgatlı Celal" isyanları büyük sorunlara neden olmuştu. Bu dönem Anadolu'nun çeşitli yerlerinde başgösteren isyanlara "Celali İsyanları" adı verilmiştir. Tavil Ahmet isyanı, Kalenderoğlu isyanı, Deli Hasan ve Canbolatoğlu isyanları en önemlileridir. Celali İsyanları'nı bastırmakla görevlendirilen Kuyucu Murat Paşa, sertliği ile bilinen bir sadrazamdı. Sadrazam Kuyucu Murat Paşa, Celali İsyanları'nı bastırmak için Anadolu'da birçok katliam yaptı.

Genç yaşta tahta çıkması karşın zeki ve hamiyetli bir padişah olan I. Ahmet, iyi bir binici ve avcı idi. Fatih Sultan Mehmet zamanında getirilen "Kardeş Katli Yasası"na son verip, ailenin yaşça en büyük ve aklı başında olan üyesinin padişah olması anlamına gelen "ekber ve erşet" sistemini getirdi. İmar faaliyetlerine önem veren I. Ahmet, Şehzadebaşı Kuyucu Murat Paşa Külliyesi, İstanbul Mesih Paşa Camii, Piyale Paşa Camii ve Elmalı Ömer Paşa Camii'ni yaptırdı.

"Bahtî" ve "Ahmedî" mahlasını kullanan I. Ahmet, dine bağlılığını şu dörtlük ile ifade etmiştir:

N’ola tacum gibi başumda götürsem daim
Kademi resmini ol hazret-i Şah-ı resulün
Gül-i gülzar-ı nübüvvet o kadem sahibidir
Ahmeda durma yüzün sür kademine o gülün
Previous
Next Post »