Erzurum Kongresi ve Kararları

Erzurum Kongresi, 21 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum'da toplanan kongredir. 17 Haziran'da Vilâyât-ı Şarkıye Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti Erzurum şubesi tarafından toplanan Erzurum Kongresi (Erzurum Vilâyet Kongresi)'nden ayırt edilebilmesi için Erzurum Umûmî Kongresi veyaUmûmî Erzurum Kongresi olarak da anılır.

Kongre, 1881 yılında Mıgırdıç Sanasaryan tarafından kurulan ve Ermeni Tehcirinden sonra eğitime kapanan eski İdadi Mektebi'nin (Sanasaryan Mektebi, Sanasaryan Ermeni Koleji, Sanarasyan Ermeni Lisesi olarak da anılır) binasının birinci katındaki bir salonda yapıldı.

Kongreye çoğunluğu işgal altındaki 5 doğu ili Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van'dan gelen 62 delege katılmış; 2 hafta süren kongrede alınan kararlar Kurtuluş Mücadelesi'nde izlenen çizgide önemli ölçüde belirleyici olmuştur.

Kongreyi geçici başkan olarak Erzurum delegelerinden Hoca Raif Efendi açmış; yoklamanın ardından yapılan oylamada Mustafa Kemal Paşa kongre başkanlığına getirilmiştir.

Kongrening aslında 10 Temmuz'da başlaması öngörülürken, delegelerin bir bölümünün gelememesinden ötürü Kongre 23 Temmuz'a ertelendi.

Erzurum Kongresi Kararları

-Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
-Her türlü yabancı işgaline ve müdahalesine karşı millet hep birlikte direniş ve savunmaya geçecektir.
-İstanbul Hükûmeti vatanın bağımsızlığını sağlayamazsa geçici bir hükûmet kurulacaktır. Bu hükûmet milli kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamış ise, bu seçimi Temsilciler Kurulu yapacaktır.
-Kuva-yi Milliye'yi etkili, milli iradeyi hakim kılmak esastır.
-Azınlıklara siyasi hakimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez. Ancak bu vatandaşların canları, malları ve ırzları her türlü saldırıdan korunacaktır.
-Manda ve himaye kabul olunamaz.
-Milli irade ve toplanan ulusal güçler padişahlık ve halifelik makamını kurtaracaktır.
-Mebuslar Meclisi'nin derhal toplanmasına ve hükûmetin yaptığı işlerin milletçe kontrolüne çalışılacaktır.
-Sömürgecilik amacı taşımayan devletlerden teknik, sanayi ve ekonomik yardım kabul edilebilir.
Previous
Next Post »